Dieta bogata w błonnik | Activia
Dieta bogata w błonnik – dlaczego jest ważna?
Błonnik jest jednym z ważnych składników pokarmowych, który należy uwzględnić w codziennym jadłospisie. Z tego artykułu dowiesz się, dlaczego spożywanie błonnika jest ważne i jaka jest jego zalecana codzienna ilość. Podpowiemy także, jak zadbać o zwiększenie ilości tego składnika w posiłkach.
Błonnik w diecie – ile należy go spożywać?
Podstawowe zapotrzebowanie osoby dorosłej na błonnik pokarmowy określa się jako 25 g. Jest to ilość, którą każdy zdrowy człowiek powinien codziennie spożywać wraz z jedzeniem, niezależnie od modelu żywienia [1]. Przyjmuje się, że dieta wysokobłonnikowa dostarcza go natomiast w znacznie większej ilości - co najmniej 40 g, jednak ten model żywieniowy jest zalecany tylko w określonych przypadkach i może nie być tolerowany przez wszystkich. Konsultacja z dietetykiem może pomóc w dobraniu ilości tego składnika optymalnej dla danej osoby.
Rola błonnika w diecie
Podstawową rolą błonnika w diecie jest poprawa pracy jelit - konkretnie przyspieszenie ich perystaltyki, zmniejszanie czasu pasażu jelitowego i w konsekwencji zwiększenie liczby wypróżnień [1].
Wystarczające spożycie błonnika w perspektywie długoterminowej może być również związane z niższym ryzykiem występowania zaburzeń metabolicznych, które wpływają na powstawanie chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy typu II [2]. Niektóre dane, mówią o tym, że błonnik:
Może mieć wpływ na zwiększenie uczucia sytości po posiłkach [1],Może mieć wpływ na ograniczenie poposiłkowego wzrostu stężenia glukozy we krwi[1, 3].
Jest wskazywany jako składnik odżywczy, który mógłby być wykorzystywany jako sposób na wspomaganie obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego we krwi [1,2,3].
Źródła błonnika w diecie – jakie produkty wybierać?
Do źródeł błonnika pokarmowego należą przede wszystkim:
Warzywa i owoce – różnorodne produkty z tej grupy stanowią podstawowe źródło błonnika. Należy spożywać je w ilości minimum 400 g dziennie, najlepiej z przewagą warzyw w stosunku do owoców [5].
Pełnoziarniste produkty zbożowe – poszukując produktów będących źródłem błonnika warto zastępować nimi produkty wytworzone ze zbóż oczyszczonych [5]. Polecane produkty to w szczególności razowe pieczywo, brązowy ryż, płatki owsiane, razowy makaron oraz kasze gruboziarniste (np. pęczak, kasza gryczana).
Strączki – fasola, groch, soczewica czy ciecierzyca to produkty, dzięki którym zwiększamy ilość błonnika w diecie. Warto uwzględniać je jako białkowy element dań - mogą stanowić źródło tego składnika odżywczego dla osób, które nie spożywają lub ograniczają spożycie mięsa, ryb, czy jaj [5].
Orzechy i nasiona – zalecane jest spożywanie 30 g orzechów dziennie (małej garstki). To dobry sposób na podniesienie ilości błonnika w diecie [6].
Poszukując źródeł błonnika, nie zapominajmy o produktach dostarczających innych ważnych składników odżywczych, w tym o:
Mleku i produktach mlecznych, które stanowią ważne źródło wapnia [1]. Warto postawić m.in. na jogurty z błonnikiem (zawierające dodatek np. owoców, zbóż, orzechów) np. Jogurt z błonnikiem Activia.
Napojach roślinnych, np. owsianym od Alpro, które również mogą stanowić źródło wapnia.
Chudym mięsie, ryby, jaja – produkty białkowe pochodzenia zwierzęcego nie zawierają błonnika, ale dostarczają inne cenne składniki pokarmowe i pomagają dobrze zbilansować dietę [5].
Tłuszcze, takie jak oleje roślinne (np. oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany) stanowią źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Warto dodawać je w niewielkiej ilości do posiłków zamiennie z orzechami i pestkami [5].
Źródło błonnika w diecie w jadłospisie na tydzień
Zastanawiasz się, jak dieta zawierająca wystarczającą ilość błonnika może wyglądać w praktyce? Poniższy tygodniowy jadłospis pokazuje, jak można komponować posiłki w ciągu dnia, by zadbać o wysokie spożycie tego składnika pokarmowego.
DZIEŃ 1.
Śniadanie: Jajka sadzone na pomidorach podane z grzankami przygotowanymi z grahamki i świeżymi ziołami (np. kolendrą, natką pietruszki).
II śniadanie: Pełnoziarniste placuszki z jabłkiem.
Obiad: Sałatka z ciecierzycy, pomidorów, czerwonej cebuli, ogórka, papryki, oliwek i świeżej natki pietruszki, podana z komosą ryżową.
Kolacja: Krem z brokułów z serem feta i prażonymi pestkami dyni, podany z pełnoziarnistym pieczywem.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
DZIEŃ 2.
Śniadanie: Owsianka na napoju sojowym ze świeżymi malinami i pistacjami.
II śniadanie: Pełnoziarnista tortilla z pieczonym kurczakiem, sałatą rzymską, pomidorem, czerwoną kapustą i sosem jogurtowo-ziołowym.
Obiad: Ryba po grecku podana z chlebem żytnim razowym.
Kolacja: Curry z papryką, kapustą pak choy i tofu, podane z brązowym ryżem.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
DZIEŃ 3.
Śniadanie: Kanapki z chleba żytniego razowego z pastą z czerwonej soczewicy i suszonych pomidorów, ogórkiem małosolnym, papryką i szczypiorkiem.
II śniadanie: Koktajl mleczny z banana i płatków owsianych z dodatkiem daktyli; garstka orzechów włoskich.
Obiad: Meksykańskie chili z czerwonej fasoli, pomidorów, kukurydzy i mielonego mięsa z indyka, podane z brązowym ryżem i świeżą kolendrą.
Kolacja: Sałatka z kaszy pęczak, pieczonego buraka, czerwonej cebuli, roszponki i sera halloumi z sosem z octu balsamicznego.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
DZIEŃ 4.
Śniadanie: Płatki jaglane ugotowane na wodzie, podane z jogurtem greckim, startym jabłkiem i borówkami.
II śniadanie: Hummus, krakersy wielozbożowe, świeże warzywa (np. marchew, ogórek, papryka).
Obiad: Pierś z kurczaka pieczona z ziołami, kasza gryczana, gotowana brukselka, sos czosnkowy z koperkiem przygotowany na bazie jogurtu.
Kolacja: Tosty z grahamki z wędliną drobiową, serem żółtym, papryką i świeżą bazylią.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
DZIEŃ 5.
Śniadanie: Kanapki z chleba żytniego razowego z twarożkiem, sałatą, pomidorem i szczypiorkiem.
II śniadanie: Jogurt do picia Activia z błonnikiem, garstka migdałów.
Obiad: Makaron pełnoziarnisty z warzywnym sosem bolognese z czerwoną soczewicą, roszponką z sosem winegret.
Kolacja: Burrito z jajecznicą, czerwonym pesto, awokado i limonką.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty)
DZIEŃ 6.
Śniadanie: Naleśniki z mąki pełnoziarnistej z serkiem homogenizowanym i truskawkami, posypane płatkami migdałowymi.
II śniadanie: Sałatka z brązowego ryżu, świeżych warzyw (papryki, ogórka, marchewki, rukoli) i sera feta, z sosem na bazie oleju sezamowego i soku z limonki.
Obiad: Dorsz pieczony z cytryną i bazylią, pieczone ziemniaki, gotowana mieszanka warzyw (kalafior, brokuł, marchew).
Kolacja: Grzanki z chleba żytniego razowego z pastą z rozgniecionego awokado, pomidorków koktajlowych i czerwonej cebuli, podane z serem halloumi.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
DZIEŃ 7.
Śniadanie: Jajecznica z pieczarkami duszonymi z rozmarynem, sałatka z roszponki z sosem winegret, grahamka.
II śniadanie: Placuszki owsiane podane z jogurtem z błonnikiem Activia.
Obiad: Pełnoziarnisty makaron z brokułem, tofu i kremowym sosem na bazie zmiksowanych orzechów nerkowca.
Kolacja: Sałatka z pieczonych warzyw (bakłażana, czerwonej cebuli, papryki, ziemniaków) i pieczonej piersi z kurczaka, podana z sosem z pasty sezamowej tahini.
Napoje: do każdego posiłku należy pamiętać o 1-2 szklankach wody lub niesłodzonego napoju (np. herbaty).
Źródła:
[1] Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A. (red.) (2024) Normy żywienia dla populacji Polski, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Instytut Badawczy, dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/02/Normy-zywienia-dla-populacji-Polski-1-1.pdf.
[2] Akbar A., Shreenath A. P. (2023) High Fiber Diet, National Library of Medicine, StatPearls, dostęp: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559033/.
[3] Chen J.-P., Chen G.-C.,Wang X.-P. i wsp. (2017) Dietary Fiber and Metabolic Syndrome: A Meta-Analysis and Review of Related Mechanisms, Nutrients, 10(1): 24, dostęp: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5793252/.
[4] McKeown N. M., Fahey Jr G. C., Slavin J. i wsp. (2022) Fibre intake for optimal health: how can healthcare professionals support people to reach dietary recommendations?, The BMJ, 378: e054370, dostęp: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9298262/#sec2.
[5] Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (2021) Talerz zdrowego żywienia, dostęp: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/talerz-zdrowego-zywienia/.
[6] National Health Service (2022) How to get more fibre into your diet, dostęp: https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/digestive-health/how-to-get-more-fibre-into-your-diet/.



